Polityka rozszerzenia UE

Data utworzenia 2015.11.24 / Aktualizacja 2015.12.03 15:52

Rozszerzenie jest jedną z najważniejszych i najbardziej udanych dziedzin polityki od chwili założenia Wspólnoty Europejskiej (Traktat Rzymski podpisany w 1957 r.), w sumie sześć fal rozszerzenia zwiększyło liczbę państw członkowskich od 6 do 28.

Sześć fal rozszerzenia UE:

  1. Pierwsza fala - w 1973 r. przystąpiły Dania, Irlandia oraz Zjednoczone Królestwo.
  2. Druga fala - w 1981 r. dołączyła Grecja.
  3. Trzecia fala - w 1986 r. przystąpiły Hiszpania i Portugalia.
  4. Czwarta fala - w 1995 r. do UE dołączyły Finlandia, Szwecja i Austria.
  5. Piąta fala - w 2004 r. do UE wstąpiły Litwa, Łotwa, Estonia, Polska, Czechy, Słowacja, Węgry, Słowenia, Malta i Cypr. W 2007 r. przystąpiły Rumunia i Bułgaria.
  6. 1 lipca 2013 r. 28-tym członkiem UE stała się Chorwacja.

Obecnie negocjacje w procesie przystąpienia do UE prowadzą Turcja, Czarnogóra i Serbia. Negocjacje z Islandią są czasowo zawieszone. Kraje Bałkanów Zachodnich - Macedonia, Albania, Bośnia i Hercegowina oraz Kosowo - w celu rozpoczęcia negocjacji w sprawie przystąpienia do UE przeprowadzają obecnie niezbędne reformy według zaleceń instytucji UE.

Negocjacje akcesyjne

Artykuł 49 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, że każde państwo Europy, które szanuje wartości UE i zobowiązuje się je wspierać, może ubiegać się o członkostwo w Unii Europejskiej. Negocjacje w sprawie przystąpienia do UE nie mogą się rozpocząć, zanim wszystkie państwa członkowskie UE jednogłośnie wyrażą zgodę w sprawie mandatu negocjacji z krajem kandydującym.

Wymogi członkostwa w UE

Pierwszy krok na drodze do członkostwa w UE - spełnienie kryteriów członkostwa w UE. Niniejsze kryteria zostały określone w 1993 roku przez Radę Europejską na posiedzeniu w Kopenhadze. "Kryteria kopenhaskie" określają polityczne i gospodarcze wymagania wobec krajów ubiegających się o członkostwo w UE:

  • Stworzenie stabilnych instytucji gwarantujących demokrację, rządy prawa, poszanowanie praw człowieka oraz poszanowanie i ochronę mniejszości;
  • Funkcjonująca gospodarka rynkowa i jej zdolność do konkurowania i zdolność opierania się presji sił rynkowych
  • Zdolność do przyjęcia zobowiązań wynikających z członkostwa, w tym przyjęcia założeń unii politycznej, gospodarczej i walutowej.

W grudniu 2006 r. Rada Europejska przyjęła „Nowe porozumienie w sprawie rozszerzenia“.

Proces negocjacji UE

Proces, w którym kraj kandydujący prowadzi negocjacje w sprawie zasad przejęcia i wdrożenia całości prawa Unii Europejskiej (acquis communautaire). Czas trwania procesu negocjacji nie jest taki sam i zależy od postępu kraju kandydującego oraz przygotowania do wdrożenia prawa UE.

Negocjacje obejmują 35 obszarów polityki (rozdziałów) i każdy z nich jest negocjowany oddzielnie. Więcej o poszczególnych rozdziałach negocjacyjnych (jęz. angielski).

W procesie negocjacji Komisja Europejska monitoruje postępy kraju kandydującego oraz realizację podjętych zobowiązań, udziela zaleceń dotyczących dalszych reform.

Komisja Europejska informuje Radę UE i Parlament Europejski o biegu procesu, regularnie składa sprawozdania, dokumenty strategiczne i inne informacje dotyczące warunków procesu negocjacyjnego.

Proces negocjacji kończy się zamknięciem wszystkich rozdziałów negocjacyjnych.

Strategia rozszerzenia i konkluzje Rady

Każdego roku Komisja Europejska przedstawia Radzie i Parlamentowi Europejskiemu Komunikat w sprawie pakietu rozszerzenia UE, który składa się z Strategii rozszerzenia UE i Sprawozdania z postępów, Rada na podstawie tego pakietu zatwierdza roczne konkluzje w sprawie unijnej polityki rozszerzania oraz procesu stabilizacji i stowarzyszenia.

UE i Turcja

1999 r.

Turcja zyskała status kraju kandydującego.

2005 r.

Turcja przystąpiła do negocjacji akcesyjnych. Obecnie w negocjacjach akcesyjnych Turcji otwarto 14 rozdziałów negocjacyjnych, zamknięto jeden z nich. 17 rozdziałów zostało zawieszonych (Rady UE, Cypru i Francji).

2010 - październik 2013 r.
(Prezydencja Litwy w Radzie UE)

5 listopada 2013 r., podczas prezydencji Litwy w Radzie Unii Europejskiej, na konferencji międzynarodowej z Turcją po 3 letniej przerwie został otwarty nowy rozdział negocjacyjny:  22 (Polityka regionalna i koordynacja instrumentów strukturalnych).

Sprawozdanie Komisji Europejskiej z postępów Turcji 2014 r.

UE i Czarnogóra

2010 r.

Czarnogóra uzyskała status kraju kandydującego.

2012 r.

Czarnogóra przystąpiła do negocjacji akcesyjnych. Te i później rozpoczęte z innymi krajami negocjacje akcesyjne są prowadzone w myśl zasady Nowego Podejścia (New Approach), która jest zapisana w mandacie negocjacyjnym UE dla Czarnogóry. Istota Nowego Podejścia - rozpoczęcie negocjacji od najtrudniejszych rozdziałów (23 (Sądownictwa i prawa podstawowe) i 24 (Sprawiedliwość, wolność i bezpieczeństwo)) i zakończenie na nich: Postęp w tych dwóch rozdziałach negocjacyjnych decyduje o przebiegu całości negocjacji.

18 grudnia 2013 r.
(Prezydencja Litwy w Radzie UE)

W czasie prezydencji Litwy w Radzie Europejskiej na Międzyrządowej Konferencji Rozszerzania otworzono główne - 23 i 24 rozdziały negocjacyjne, a także trzy inne rozdziały negocjacyjne (5 "Zamówienia publiczne", 6 "Prawo spółek" oraz 20 "Polityka przedsiębiorstw i przemysłu").

2014 r.

Obecnie w negocjacjach akcesyjnych z Czarnogórą otwarto 16 rozdziałów negocjacyjnych, 2 z nich są wstępnie zamknięte.

Sprawozdanie Komisji Europejskiej z postępów Czarnogóry 2014 r.

UE i Serbia

2012 r.

Serbii przyznano status kraju kandydującego.

2014 r.

Serbia przystąpiła do negocjacji akcesyjnych.

Sprawozdanie Komisji Europejskiej z postępów Serbii 2014 r.

UE i Islandia

2010 r.

Islandia uzyskała status kraju kandydującego i rozpoczęto negocjacje akcesyjne. Obecnie w negocjacjach akcesyjnych z Islandią otwarto 27 rozdziałów negocjacyjnych, 11 z nich zamknięto.

styczeń 2013 r.

Rząd Islandii ogłosił, że podjął decyzję o tymczasowym zawieszeniu negocjacji z UE. W maju nowy rząd Islandii ogłosił, że negocjacje akcesyjne pozostają w zawieszeniu, a dalszy ich los będzie zależał od wyników referendum.

W 2014 r. Komisja Europejska nie przygotowała sprawozdania z postępów Islandii.

UE i inne kraje Bałkanów Zachodnich

Macedonia

Macedonia jest krajem kandydującym od roku 2005. Precyzyjna data wszczęcia negocjacji nie jest ustalona. W 2014 r. Komisja w przedstawionym sprawozdaniu z postępów po raz szósty z kolei (co roku od 2009) zalecała Radzie podjęcie decyzji w sprawie wszczęcia negocjacji akcesyjnych z Macedonią.

Sprawozdanie Komisji Europejskiej z postępów Macedonii 2014 r.

Albania

W 2009 r. Albania złożyła wniosek o członkostwo w UE.
W 2014 r. Albanii przyznano status kraju kandydującego.

Sprawozdanie Komisji Europejskiej z postępów Albanii 2014 r.

Bośnia i Hercegowina

Bośnia i Hercegowina jest potencjalnym krajem kandydatem UE. W 2008 r. UE i Bośnia i Hercegowina zawarły Umowę o stabilizacji i stowarzyszeniu.

Sprawozdanie Komisji Europejskiej z postępów Bośni i Hercegowiny 2014 r.

Kosowo

Kosowo jest potencjalnym krajem kandydatem UE. W 2014 r. zostały zakończone negocjacje w sprawie Umowy o stabilizacji i stowarzyszeniu z Kosowem.

Sprawozdanie Komisji Europejskiej z postępów Kosowa 2014 r.

Prenumerata wiadomości